Ile naprawdę kosztuje Twój wyrób - jak liczyć koszt jednostkowy poza Excelem

„Sprzedajemy, ale nie wiem, czy na tym zarabiamy” - słyszę to od firm produkcyjnych bardzo często. Znam ten dyskomfort dobrze: cena wyrobu wzięta z przeczucia albo ze starej kalkulacji, która przestała być prawdziwa. Poniżej rozkładam koszt jednostkowy na części i pokazuję, jak liczę go bez ręcznego arkusza.

Z czego składa się koszt jednostkowy

Na koszt sztuki składa się kilka warstw: materiał wraz z odpadem, czas pracy ludzi, czas i stawka maszyny lub stanowiska (gniazda), przezbrojenia przy zmianie asortymentu, koszt braków oraz narzut kosztów stałych. Pominięcie choćby jednej z tych warstw sprawia, że wychodzisz na wyrobie gorzej, niż pokazuje kalkulacja.

Dlaczego Excel zawodzi przy wycenie

Arkusz jest statyczny. Ceny materiału zmieniają się co miesiąc, a w Excelu ktoś musi je ręcznie aktualizować w każdej kalkulacji z osobna. Przy wyrobach złożonych - spawanych, wieloetapowych, składanych z podzespołów - liczba powiązań rośnie tak, że arkusz staje się nie do utrzymania.

Do tego Excel liczy na założeniach zamiast na tym, co wydarzyło się na hali. Zakłada, że sztuka zajmuje dziesięć minut, choć realnie zajmuje piętnaście.

Skąd brać realne dane zamiast szacunków

Prawdziwy koszt bierze się z rejestracji na produkcji: ile czasu faktycznie zajęła operacja, ile materiału naprawdę zeszło, ile sztuk poszło w brak. Gdy te dane spływają z hali automatycznie, koszt przestaje być zgadywanką, a staje się odbiciem tego, co się wydarzyło.

Jak liczę to w systemie

Każdy wyrób ma w systemie swoją technologię: listę operacji, materiały i stawki stanowisk. Do tego podpięte są aktualne ceny surowca i realne czasy z rejestracji. Koszt jednostkowy przelicza się sam - przy każdej zmianie ceny czy czasu wynik jest od razu aktualny, dla pojedynczej sztuki i dla całego zlecenia.

Co to zmienia w wycenie i marży

Kiedy znasz realny koszt, widzisz wprost, które wyroby zarabiają, a do których dopłacasz. Wyceny opierasz na danych zamiast na przeczuciu, i pewniej rozmawiasz o cenie z klientem. Najczęstsze odkrycie po wdrożeniu: kilka „sztandarowych” wyrobów przynosi mniej, niż się wydawało.

Jeśli sprzedajesz, ale nie masz pewności, na których wyrobach naprawdę zarabiasz - odezwij się. Chętnie pokażę, jak spiąłbym wycenę z realnymi danymi w Twojej firmie.